Trường THPT Nam Duyên Hà, nguyên là trường cấp 3 Nam Duyên Hà, huyện Duyên Hà, tỉnh Thái Bình thành lập ngày 19 tháng 8 năm 1967 tại xóm Sông thôn Vỵ Giang, xã Chí Hoà, huyện Duyên Hà, tỉnh Thái Bình (nay là huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình). Năm đầu mới thành lập trường có 6 lớp với hơn 200 học sinh, học sinh khối 8 tuyển mới chủ yếu thuộc các xã phía nam của huyện Duyên Hà và một số xã thuộc huyện Hưng Nhân cũ, Tiên Hưng (nay là Đông Hưng), Thư Trì (nay là Vũ Thư); Học sinh khối 9 là con em các xã trong khu vực đã và đang theo học ở các trường Bắc Duyên Hà, Hưng Nhân, Quỳnh Côi chuyển về (năm đầu thành lập trường chưa có học sinh khối 10). Nhà trường có 14 cán bộ, giáo viên, nhân viên, Ty giáo dục Thái Bình bổ nhiệm thày Phạm Thế Việt làm Hiệu trưởng.

            Thành lập giữa lúc cuộc chiến tranh leo thang bắn phá miền Bắc của giặc Mỹ đang trong giai đoạn gay go, quyết liệt nhất, để che mắt quân thù, bảo đảm sự an toàn tính mạng cho thày và trò, Ủy ban Hành chính tỉnh Thái Bình chọn làng Sông thôn Vỵ Giang, xã Chí Hòa với vẻn vẹn chưa đầy hai chục nóc nhà giữa cánh đồng để định điểm cho nhà trường. Một làng nhỏ thuộc vùng quê hẻo lánh, xa đường trục liên xã, đường vào làng, vào trường là đường cánh đồng nhỏ và rất khó khăn trong đi lại, nhất là vào những ngày mưa gió. Trong hoàn cảnh khó khăn muôn phần, thày trò kiên trì khắc phục dựng nhà học bằng tranh tre, nứa lá, tường đắp đất, đào hệ thống giao thông hào chằng chịt dọc ngang, làm nhà hầm trú ẩn. Học sinh hầu hết đều phải trọ học trong số ít ỏi nóc nhà của làng Sông và các làng lân cận thuộc thôn Vỵ Giang. Đời sống vật chất của cả thày và trò đều thiếu thốn, cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc, học sinh đi học phải tự làm mũ rơm để đội, áo rơm để khoác, trong túi sách của từng em đều có nẹp tre, bông băng, thuốc đỏ sát trùng để phòng bị, sơ cứu nếu máy bay giặc Mỹ oanh tạc. Những khó khăn, gian khổ trong buổi đầu mới thành lập tưởng rằng thày trò trường cấp 3 Nam Duyên Hà khó có thể vượt qua, nhưng bằng ý chí, nghị lực, sự gắn kết tình cảm thày trò, sự giúp đỡ vô điều kiện của phụ huynh và nhân dân địa phương, nhà trường không những xây dựng được khối lượng cơ sở vật chất tối thiểu ban đầu để phục vụ cho việc dạy và học của thày và trò mà còn duy trì tốt các hoạt động, thực hiện, hoàn thành nhiệm vụ các năm học.

Năm 1970 cuộc chiến tranh leo thang bắn phá miền Bắc của giặc Mỹ tạm ngừng, cũng là năm nhà trường nhận được chủ trương mới của Ủy ban Hành chính tỉnh chuyển địa điểm trường sang xã Minh Hòa. Nhận thông tin chuyển điểm trường sang vị trí mới thày trò mừng, lo lẫn lộn. Mừng vì điểm trường mới phù hợp, thuận lợi, trung tâm hơn nhưng lo vì lại một lần nữa phải đương đầu với những khó khăn gian khổ. Mọi thành quả sau 3 năm đầu xây dựng của thày và trò tại làng Sông, xã Chí Hòa dần bị xóa hết. Được sự giúp đỡ của thôn Vỵ Khê nói riêng, xã Minh Hòa nói chung, sự giúp sức của các bậc phụ huynh học sinh, đầu tư của các cấp chính quyền, sự quan tâm của các cấp ủy Đảng cùng với sự nỗ lực cố gắng không mệt mỏi của thày và trò, mô hình trường mới được tạo dựng, nhà học, nhà làm việc của trường khá hơn so với buổi đầu sơ khai xây dựng tại làng Sông, xã Chí Hòa, nhưng thực tế cũng mới chỉ là các phòng học được xây luồn gianh, lợp rạ vừa đủ cho số lớp, phòng làm việc ghép đồng thời cũng là phòng nghỉ, tạm đủ cho cán bộ, giáo viên, nhân viên. Những năm học 1971-1972 trở đi nhà trường vẫn tiếp tục xây dựng thêm để đáp ứng với số lớp  nhiều hơn vì học sinh ngày càng đến trường học đông hơn. Song song với nhiệm vụ giáo dục đào tạo học sinh của địa phương, thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước, trường còn được đón nhận 44 học sinh K8 thuộc huyện Vĩnh Linh tỉnh Quảng Trị - nơi tuyến đầu của Tổ quốc trong cuộc chiến tranh chống Mỹ ra nhập học. Thày trò đón học sinh K8 trong niềm vui, tình thương yêu, sự gắn bó, đùm bọc, chở che như ruột thịt của chính mình.

Mùa xuân năm 1975 – ngày mùng 6 Tết (16/2) lưu lại một kỷ niệm không thể nào quên đối với thế hệ thày cô, thế hệ học sinh đang công tác giảng dạy và học tập tại trường – cuộc chia tay tràn đầy sự nhung nhớ với những tình cảm thật đặc biệt. 66 học sinh trong đó có 48 học sinh khối 10 của nhà trường vinh dự được tòng quân nhập ngũ vào các đơn vị quân đội để kịp thời tăng cường chi viện cho chiến trường miền Nam. Những chàng trai trẻ, những học sinh mới 17,18 tuổi đã phải gác tay bút cầm súng ra mặt trận đối mặt với kẻ thù, sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc.

Từ ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, non sông đất nước thu về một mối, cả nước tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội cho đến nay, trong niềm vui chung của dân tộc hơn bao giờ hết trường cấp 3 Nam Duyên Hà xưa, trường THPT Nam Duyên Hà nay đã ổn định xây dựng và phát triển đáp ứng với sự nghiệp “trồng người”. Nhiệm vụ đặt ra cho ngành giáo dục đào tạo nói chung, nhà trường nói riêng nặng nề nhưng rất vẻ vang, kết quả tùy thuộc vào năng lực, trình độ và phẩm chất đạo đức của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên mà nhân tố quyết định là lực lượng cán bộ quản lý, đội ngũ thày cô giáo giỏi.

Nơi trường đóng là một vùng quê nghèo, nông nghiệp thuần tuý, xa trung tâm huyện, thành phố, mặt bằng đời sống dân cư, văn hoá, giáo dục thấp. Để khẳng định mình, nhà trường luôn cố gắng thi đua dạy tốt học tốt bứt phá khỏi sự yếu kém trên. Những năm gần đây, cùng sự phát triển đi lên của ngành giáo dục đào tạo nước nhà, giáo dục đào tạo Thái Bình, trường THPT Nam Duyên Hà thực hiện tốt các cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, cuộc vận động “Hai không”, phong trào xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực”… do ngành giáo dục và đào tạo tổ chức được nhà trường tổ chức chỉ đạo, triển khai nghiêm túc, quá trình thực hiện đạt hiệu quả cao là đòn seo giúp trường bứt phá vượt lên trên tất cả mọi lĩnh vực đặc biệt là chất lượng, kỷ cương nền nếp, cũng từ đó mà ảnh hưởng, uy tín của nhà trường ngày càng tốt hơn, năm sau tốt hơn năm trước điều đó được khẳng định qua những năm học gần đây tỷ lệ học sinh xếp loại đạo đức khá tốt, xếp loại văn hóa khá giỏi cao hơn nhiều so với những năm học trước đây. Hàng năm học sinh thi tốt nghiệp THPT đều đạt tỷ lệ cao so với các trường trong huyện, trong tỉnh, số học sinh đạt điểm cao ngày càng nhiều hơn, các đội tuyển HSG khối 12 thi tỉnh đều đoạt giải, đặc biệt năm học 2020-2021 xếp thứ 8 toàn tỉnh với 39/45 học sinh đoạt giải trong đó có 7 giải Nhất. Trong kì thi Tốt nhiệp THPT năm 2021, trường xếp thứ 11 toàn tỉnh về phổ điểm, trong đó môn Hóa học và môn GDCD xếp thứ 4, môn Lịch sử xếp thứ 5, môn Ngữ văn xếp thứ 8, môn Địa lí xếp thứ 9, có 34 học sinh đạt điểm 10. Đội ngũ giáo viên tham gia thi giáo viên giỏi cụm (huyện), tham gia Hội giảng cấp tỉnh đoạt giải cao. Nhà trường tích cực tham gia và tham gia đầy đủ các Hội thi, Hội khỏe.

Sinh ra từ vùng "địa linh nhân kiệt" các thế hệ thày và trò đều có chung niềm tự hào về mái trường thân yêu. Nửa thế kỷ trôi qua với bao sự đổi thay, lớp lớp cán bộ giáo viên và học sinh của Nhà trường không ngừng trưởng thành toả đi muôn nơi, hoạt động, công tác trong nhiều lĩnh vực góp phần không nhỏ sức lực, trí tuệ và xương máu cho sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Qua các cuộc kháng chiến chống kẻ thù xâm lược 42 người anh dũng hi sinh, hàng trăm người tham gia chiến đấu trên các mặt trận khi trở về để lại một phần xương máu nơi chiến trường. Vinh dự cho Nhà trường, trong đội ngũ cựu học sinh có 2 người được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân là anh hùng liệt sỹ Nguyễn Thành Tấn và anh hùng Nguyễn Kim Quy. Từ mái trường thân yêu này đã đào tạo lên những người con ưu tú là những nhà lãnh đạo, sĩ quan cao cấp trong các lực lượng vũ trang, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp giỏi...

Trải qua những biến cố thăng trầm của lịch sử với bề dày thành tích, bề dày truyền thống, lớp lớp thế hệ CBGVNV trường cấp 3 Nam Duyên Hà xưa – THPT Nam Duyên Hà nay luôn khẳng định vị thế và tầm vóc của mình, xứng đáng với niềm tin yêu, ngưỡng mộ của con em nhân dân huyện Hưng Hà. Hàng trăm thày cô giáo, cán bộ, nhân viên thuộc các thế hệ nối tiếp nhau đã và đang công tác tại trường trong suốt nửa thế kỷ qua luôn đoàn kết gắn bó với tinh thần vượt khó, phát huy tính sáng tạo, phấn đấu không ngừng đưa sự nghiệp giáo dục của nhà trường phát triển mạnh toàn diện với những bước đi vững chắc.

Các thế hệ  học sinh chăm ngoan học giỏi, Nhà trường không ngừng trưởng thành, lớn mạnh về mọi mặt. Bề dày thành tích của Trường đã được Đảng, Nhà nước, các cấp, ngành Giáo dục Đào tạo từ Trung ương đến địa phương ghi nhận. Năm 2003 đón Huân chương lao động hạng Ba, năm 2010 đón trường chuẩn Quốc gia, nhiều năm liên tục được Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giáo dục Đào tạo, UBND tỉnh Thái Bình, Sở Giáo dục Đào tạo Thái Bình, UBND huyện Hưng Hà tặng cờ thưởng thi đua, bằng khen, giấy khen và kỷ vật giá trị khác. Tháng 7/2016 được UBND tỉnh công nhận trường chuẩn Quốc gia giai đoạn II. Năm học 2020-2021 trường đạt danh hiệu tập thể lao động tiên tiến xuất sắc